काठमाडौंको मुटुमा छ- माइतीघर मण्डला ! जहाँ दिनहुँजसो न्यायका पक्षमा नारा गुञ्जिन्छन् र पीडाका कथाहरू सडकमा पोखिन्छन् । मण्डलाबाट केही पाइला पर सत्ता र शक्तिको केन्द्र सिंहदरबार छ, जहाँ देशको नीति बन्छ । नजिकै सर्वोच्च अदालत छ, जहाँ न्यायको व्याख्या गरिन्छ । तर, यही शक्तिकेन्द्रको आँखा अगाडि विगत दुई महिनादेखि एउटी युवती प्लेकार्ड बोकेर मौन विद्रोहमा उभिएकी छिन् । उनको एउटै प्रश्न छ- ‘सरकार ! कोठा खाली छ ?’

मानवजातीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति केवल शारीरिक क्षमता होइन, उसको सोच्ने, तर्क गर्ने र निर्णय गर्न सक्ने क्षमता हो । मानिसले सभ्यता निर्माण गर्‍यो, कठिन परिस्थितिमा बाटो खोज्यो, जटिल समस्याको समाधान गर्‍यो र निरन्तर नयाँ सम्भावनाहरू बारे अध्ययन गरि रह्यो ।  यी सबैको मूलमा थियो उसको सोच्ने, प्रश्न गर्ने र विवेक प्रयोग गर्ने क्षमता । तर आजको डिजिटल युगमा, विशेषगरी एआईको तीव्र विकाससँगै, एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेको छ ।  के हामी प्रविधिमाथीको अधिक निर्भरताले आफ्नै सोच्ने र निर्णण लिने क्षमतालाई कमजोर बनाउँदै त छैनौँ ?