अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यबिना हुन्डी नियन्त्रण सम्भव छैन । हुन्डी सञ्जाल सीमापार फैलिएको हुन्छ । त्यसैले एक देशको प्रयासले मात्र पर्याप्त हुँदैन । यसका लागि द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय सहकार्य, सूचना आदानप्रदान र संयुक्त अनुसन्धान संयन्त्रहरू सुदृढ पार्नुपर्छ ।

टोकियो – विनोद सिजापती अर्थ–राजनीति र विकासका क्षेत्रमा एक स्थापित नाम हो । संयुक्त राष्ट्रसंघ र अर्थ मन्त्रालयमा आर्थिक सल्लाहकारका रूपमा काम गरेको लामो अनुभव रहेका सिजापती अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले प्रस्तुत गरेको २१ खर्बको विशाल बजेट र ७ प्रतिशतको महत्वाकांक्षी आर्थिक वृद्धिदरको लक्ष्यलाई ‘यथार्थभन्दा टाढाको मनगढन्ते सपना’ को संज्ञा दिन्छन् ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्ग छाड्दै गर्दा धेरै नेपालीको मनमा एउटा दरिलो भरोसा हुन्छ- 'जापान पुगेपछि त्यहाँ रहेका दाजुभाइले त पक्कै हेर्लान् !' तर, टोकियो वा ओसाकाका व्यस्त स्टेसनहरूमा पाइला टेकिन्छ, त्यो भरोसा ऐनाजस्तै फुट्छ, जब आफ्नै मातृभाषा बोल्ने 'सेन्पाई'हरू सहयोगको हात होइन, स्वार्थको जाल लिएर उभिएका भेटिन्छन् । बिरानो भूमिमा ओत लाग्ने छानो खोज्दाखोज्दै कतिबेला आफ्नैले थापेको 'धराप'मा परिन्छ, धेरै नेपालीलाई पत्तोसम्म हुँदैन ।