हुन्डीः अवैध पुँजी पलायनको डरलाग्दो बाटो
अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यबिना हुन्डी नियन्त्रण सम्भव छैन । हुन्डी सञ्जाल सीमापार फैलिएको हुन्छ । त्यसैले एक देशको प्रयासले मात्र पर्याप्त हुँदैन । यसका लागि द्विपक्षीय तथा बहुपक्षी...
विचार
मानवता मातृभूमिमै छोडेर आएका नेपाली
विगत र पहिचान मेटिएझैँ लाग्ने सात समुद्रपारिको बिरानो सहरमा, नबुझिने भाषा र अपरिचित अनुहारहरूको चक्रव्यूहभित्र जब कोही आफ्नै मातृभाषा बोल्ने मान्छे भेटिन्छ, तब लाग्छ- मानौँ उखरमाउल...
एआई माथिको निर्भरताले कमजोर हुँदै तार्किक क्षमता
मानवजातीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति केवल शारीरिक क्षमता होइन, उसको सोच्ने, तर्क गर्ने र निर्णय गर्न सक्ने क्षमता हो । मानिसले सभ्यता निर्माण गर्यो, कठिन परिस्थितिमा बाटो खोज्यो, जटिल...
‘गणित सिकाइन्छ जीवन सिकाइन्न, हत्या भइरहन्छ’
सम्बन्धहरू अदालतमा पुग्नुअघि संवादमा पुग्नुपर्छ । संवाद असफल भएपछि परामर्शमा पुग्नुपर्छ किनभने हत्या कुनै समस्याको समाधान होइन, त्यो त एकैचोटि धेरै जीवनहरू बर्बाद गर्ने अन्तिम त्रा...
आफ्नो भाषा बिर्सँदै गएको पुस्ता : आधुनिकताको दौडमा हराउँदै पहिचान
केही वर्षअघिसम्म नेपाली घरहरूमा बालबालिकाले पहिलो शब्द “आमा”, “बुबा” जस्ता शब्दहरु प्रयोग गर्ने गर्दथे । आज शहरका धेरै घरमा “मम्मी”, “ड्याडी” जस्ता शब्द सामान्य बन्दै गएका छन् ।...
आयात घटाउने आधार : कृषिमा लगानी र प्रोत्साहन
नेपाललाई लामो समयदेखि कृषि प्रधान देश भनिँदै आएको छ । देशको ठूलो जनसंख्या कुनै न कुनै रूपमा खेतीपाती, पशुपालन, तरकारी उत्पादन, फलफूल खेती वा अन्य कृषि गतिविधिसँग जोडिएको छ । गाउँ...
महँगी उकालो, आय स्थिर : मारमा आम नागरिक
पछिल्ला केही वर्षयता नेपालमा दैनिक उपभोग्य वस्तुदेखि शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायातलगायतको खर्च निरन्तर बढिरहेको छ । बजारमा मूल्यवृद्धि सामान्य विषयजस्तो देखिन थालेको छ, तर आम नागरिक...
मानव जातिको उत्पत्ति, विकास र शारीरिक बनावट
नेपाल एक बहुजातीय, बहुभाषी, बहुधार्मिक र बहुसाँस्कृतिक देश हो । यति सानो देशमा यति धेरै भाषा, धर्म, सँस्कृति र जातजातिहरुको निर्माण कसरी हुन गयो ? विभिन्न जातजाति र भाषाभाषीको नि...
सामाजिक सञ्जालको लत : युवापुस्तामा गम्भीर असर
डिजिटल युगको तीव्र विस्तारसँगै सामाजिक सञ्जाल आजको पुस्ताको जीवनशैली, सोच र व्यवहारको अभिन्न हिस्सा बनेको छ । फेसबुक, टिकटक, इन्स्टाग्राम, युट्युब तथा अन्य डिजिटल प्लेटफर्महरू सू...
युवाहरू अवसरको खोजीमा देशभित्र कि विदेशतिर ?
पछिल्ला केही वर्षयता त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल केवल यात्रु आवतजावतको केन्द्र मात्र रहेनन्, ती हजारौं युवाका सपना, आशा र भविष्य बोकेर उड्ने स्थलका रूपमा पनि चिनिन थालेको ...
समदूरी कि सन्तुलित कूटनीति ?
नेपालको परराष्ट्र नीतिमा लामो समयदेखि प्रयोग हुँदै आएको “समदूरी” र “समनिकटता” को अवधारणामाथि फेरि बहस सुरु भएको छ । बदलिँदो क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन, छिमेकी मुलुकहरूसँगको सम्बन्धक...
सामाजिक सञ्जाल र नेपाली राजनीतिमा यसको प्रभाव
केही वर्षअघिसम्म नेपालको राजनीति मुख्यतः सभाहरू, पार्टी कार्यालयहरू र परम्परागत मिडियामार्फत सञ्चालन हुने गर्थ्यो । तर आज अवस्था पूर्ण रूपमा बदलिएको छ । राजनीति अब केवल सडक वा सं...
नयाँ शक्तिको उदयः आशा कि भ्रम ?
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालको राजनीतिमा नयाँ शक्तिहरूको उदय भएको छ । परिवर्तनको चाहना, नयाँ नेतृत्वप्रति विश्वास र वैकल्पिक राजनीतिक सँस्कारको खोजीले जनतालाई नयाँ दलतर्फ आकर्षित गरिर...
नयाँ शक्तिको उदय : आशाको किरण कि सामयिक लहर ?
नेपालको राजनीतिक रङ्गमञ्चमा पछिल्ला केही वर्षयता एउटा रोचक र अर्थपूर्ण फेरबदल महसुस गरिएको छ । दशकौँदेखि स्थापित राजनीतिक दलहरू र तिनका नेतृत्वको एकाधिकारलाई चुनौती दिँदै नयाँ शक्त...
साख फर्काउने सुनौलो अवसर
एनआरएनएका लागि अबको बाटो विगतका गल्तीहरूबाट सिक्दै नयाँ इतिहास कोर्ने हुनुपर्छ ।
नेपालमा पछिल्लो समय विकसित 'जेनजी' सचेतना र आन्दोलनले राजनीतिक दलहरूको सत्तालिप्सा र सुश...
ओली युगको अन्त्य, बालेन युगको सुरुवात
नेपालको राजनीतिक इतिहास समय समयका नयाँ मोडहरूबाट गुज्रिँदै आइरहेको छ । कहिले आन्दोलनको छालले राजतन्त्र बढारिन्छ त कहिले जनताको असन्तुष्टि र नेतृत्वको स्वेच्छाचारिताको परिणाम जेन्जी...
ठूलो जनादेश, भारी जिम्मेवारी
नेपालको राजनीतिक इतिहासमा २०८२ सालको निर्वाचन केवल मतपत्रहरूको गणना मात्र रहेन, यो वर्षौंदेखि गुम्सिएको भुइँमान्छेको आक्रोश र एउटा सिङ्गो पुस्ताले देखेको समृद्धिको सपनाको मूर्त घोष...
‘देशले जितोस् या हारोस्, तर बा’हरुले हारिदिए पुग्छ !’
अहिले नेपाली राजनीतिमा चुनावी सरगर्मी बढिरहेको छ । यसो हेर्दा देशले जित्नु पर्दैन बरु बाह्रूले हारिदिए मात्रै पुग्छ भन्ने धेरैको भावना पाइन्छ । पङ्क्तिकार परदेशमा रहेरै देशभित्र रह...
सचेत मतदाता, सक्षम नेतृत्व
देशभर चुनावी लहर चलिरहेको समय छ । राजनीतिक दलहरू भोटका लागि जनताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन् । देशमा राजनीतिक अस्थिरताका कारण जनता मत खसाल्न बाध्य भइरहेका छन् । तर कहिले देख्ने होला...
यसपालि चुनावी जित कसको सुनिश्चित ?
नेपालको राजनीति अहिले निर्णायक मोडमा उभिएको छ । जनतामा निराशा छ, त्यही निराशासँगै एउटा नयाँ आशाको दियो बल्ने सङ्केत देखिँदै छ नेपाली समाजमा । लामो समयदेखि सत्ताका वरिपरि घुमिरहने प...