टोकियो – अमेरिकी डलरको तुलनामा जापानी मुद्रा ‘येन’ को अवमूल्यन हुने क्रमले नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ । बुधबार टोकियो बजारमा येन कमजोर भई प्रति डलर १६३ को तहमा पुगेको छ, जुन विगत ४० वर्षयताकै सबैभन्दा न्यून विन्दु हो ।
मुद्रा बजारका विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र त्यसले कच्चा तेलको मूल्यमा पार्न सक्ने प्रभावका कारण लगानीकर्ताहरू येन छोडेर डलरतर्फ आकर्षित भएपछि यो स्थिति आएको हो ।
यसअघि सन् १९८६ को डिसेम्बरमा येन र डलरको विनिमय दर १६३ को आसपास रहेको थियो । झन्डै चार दशकपछि पुनः येन सोही कमजोर अवस्थामा पुगेको हो। मंगलबार राति न्यूयोर्क बजारमा पनि येनको अवस्था उस्तै थियो । विशेषगरी अमेरिका र इरानबीच जारी सैन्य तनाव र गोलाबारीको शृङ्खलाले विश्व बजारलाई त्रसित बनाएको छ ।
कच्चा तेलको मूल्य बढ्नुमा यमनका ‘हुथी’ विद्रोहीहरूको भूमिकालाई मुख्य कारण मानिएको छ । इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूले ‘बाब एल-मान्देब’ जलडमरूलाई बन्द गरिदिने चेतावनी दिएपछि तेलको ढुवानीमा ठूलो समस्या आउने देखिएको छ ।
यो जलमार्ग ‘हर्मुज जलडमरू’ को विकल्पका रूपमा प्रयोग हुने मुख्य मार्ग हो । यदि यो मार्ग पनि बन्द भएमा विश्वभर इन्धनको हाहाकार हुन सक्ने र महँगी अझै बढ्ने डरले जापानी अर्थतन्त्रमा सिधै असर पुगेको छ ।
येनको लगातारको पतनले जापान सरकार र केन्द्रीय बैंक (बैंक अफ जापान) लाई ठूलो दबाबमा पारेको छ । बजार स्रोतका अनुसार येनलाई थप दुर्घटना हुनबाट जोगाउन जापानी मौद्रिक अधिकारीहरूले कुनै पनि बेला बजारमा सिधा हस्तक्षेप गरी डलर बिक्री र येन खरिद गर्न सक्ने सम्भावना छ ।
