टोकियो – जापानी प्रधानमन्त्री सानाय ताकाइचीले ताइवानबारे दिएको अभिव्यक्तिको निरन्तर विवादका माझ चीनले जापानी समुद्री उत्पादनहरूको आयात निलम्बन गरेको छ । चीनले जापानलाई यस विषयमा सूचितसमेत गरेको छ ।
चीनको यो निर्णयमा प्रधानमन्त्री ताकाइचीको भनाइको प्रत्यक्ष उल्लेख नगरिए पनि, यसको कारण फुकुशिमा दाइची आणविक ऊर्जा केन्द्रमा जम्मा भएको प्रशोधित र पातलो पारिएको पानीलाई देखाइएको छ । उक्त प्लान्टमा सन् २०११ को भूकम्प र सुनामीका कारण तीनवटा मेल्टडाउन भएका थिए ।
त्यसयता, पग्लिएको इन्धनलाई चिसो पार्न प्रयोग गरिएको पानी वर्षा र भूमिगत जलसँग मिसिँदै आएको छ । जम्मा भएको यो पानीलाई अधिकांश रेडियोधर्मी पदार्थहरू हटाउन प्रशोधन गरिन्छ, तर यसमा अझै पनि ट्रिटियम रहेको हुन्छ । प्रशोधित पानीलाई समुद्रमा छोड्नुअघि, प्लान्ट सञ्चालकले यसलाई विश्व स्वास्थ्य संगठनको पिउने पानीसम्बन्धनिर्देशित स्तरको करिब एक-सातौं भागमा ट्रिटियम स्तर घटाउन पातलो पार्छ ।
चीनले सन् २०२३ को अगस्टमा पानी छोड्न सुरु गरेपछि जापानी समुद्री उत्पादनहरूको आयात निलम्बन गरेको थियो । यसै वर्षको जुनमा, बेइजिङले फुकुशिमा र मियागीसहित १० तोकिएका प्रिफेक्चरबाहेक अन्य जापानी उत्पादनहरूका लागि ती प्रतिबन्धहरू हटाउने घोषणा गरेको थियो । तर, जापानी समुद्री उत्पादनहरूको चीनमा ढुवानी पुनः सुरु भएको सोही महिनामै नयाँ निलम्बन घोषणा भएको छ ।
यो घटना यसै महिनाको सुरुमा ताकाइचीले संसदमा दिएको अभिव्यक्तिको लगत्तै आएको हो । उनले सांसदहरूलाई ताइवानसँग सम्बन्धित सैन्य आपत्काललाई जापानको अस्तित्वमाथिको खतरा मान्न सकिने बताएकी थिइन् । बेइजिङले यसमा कडा प्रतिक्रिया दिँदै भनाइ फिर्ता लिन माग गरेको थियो ।
जापान यात्रामा अघोषित रोक
कूटनीतिक विवाद बढेपछि आफ्ना नागरिकहरूलाई जापान भ्रमण नगर्न आग्रह गरेपछि धेरै प्रमुख चिनियाँ ट्राभल एजेन्सीहरूले जापान भ्रमणको बिक्री रोकेका छन् । चिनियाँ पर्यटकहरू जापान भ्रमण गर्ने विदेशीहरूको महत्त्वपूर्ण भाग हुन् ।
बेइजिङस्थित एउटा सरकारी स्वामित्वको प्रमुख ट्राभल एजेन्सीले दुई देशले सामना गरिरहेको वर्तमान अवस्थालाई उद्धृत गर्दै आइतबारदेखि जापानका लागि व्यक्तिगत र समूहगत भ्रमणको व्यवस्था गर्न रोकेको जनाएको छ । एजेन्सीले भिसा आवेदन सेवा पनि रोकेको र जापान यात्रा प्याकेजहरू खरिद गरिसकेका ग्राहकहरूलाई कुनै शुल्क नलिई फिर्ता गर्ने जनाएको छ । यसको वेबसाइटमा जापान र टोकियो जस्ता किवर्डहरू खोज्दा कुनै सम्बन्धित वस्तुहरू देखिएनन् । राजधानीमा रहेको अर्को निजी पर्यटन कम्पनीले जापान जाने नयाँ ग्राहकहरू लिन बन्द गरेको जनाएको छ ।
यस वर्षको जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म करिब ३ करोड १६ लाख ५० हजार विदेशीले जापान भ्रमण गरेका थिए, जसमध्ये करिब ७ करोड ४९ लाख चिनियाँ थिए, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ४२।७ प्रतिशतले बढी हो र कुनै पनि देश वा क्षेत्रबाट सबैभन्दा बढी हो । जापानी सरकारी तथ्याङ्क अनुसार २०२४ मा करिब ६ करोड ९८ लाख चिनियाँले जापान भ्रमण गरेका थिए ।
यात्रा चेतावनी जारी भएको एक दिनपछि, प्रमुख चिनियाँ एयरलाइनहरूले यात्रुहरूलाई जापान जाने उडानहरू निःशुल्क रद्द गर्न वा परिवर्तन गर्न अनुमति दिने बताएका छन् । चेतावनी जारी गर्दा, चीनको परराष्ट्र मन्त्रालयले जापानका नेताले दिएका उत्तेजक टिप्पणीहरूले जापानमा रहेका ‘चिनियाँ जनताको सुरक्षामा महत्त्वपूर्ण जोखिम उत्पन्न गर्दै जन–जनताबीचको आदानप्रदानको वातावरणलाई गम्भीर रूपमा बिगारिदिएको’ बताएको थियो ।
