काठमाडौं – प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले जनवादी गणतन्त्र चीनको पाँच दिने औपचारिक भ्रमण सम्पन्न गरी स्वदेश फर्किएका छन् । भदौ १४ देखि १८ गतेसम्म चलेको यस भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले सांघाई सहयोग संगठन (एससीओ) को २५ औं शिखर सम्मेलनमा भाग लिनुका साथै विभिन्न महत्वपूर्ण द्विपक्षीय भेटघाट गरेका छन्, जसले नेपालको भूराजनीतिक चासो र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा नयाँ आयाम थपेको छ ।
चीनको तियानजिन सहरमा भदौ १५ र १६ गते आयोजित एससीओ शिखर सम्मेलनमा नेपालको सहभागितालाई परराष्ट्र सचिव अमृत राईले राष्ट्रिय हित प्रवर्द्धनको महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । यद्यपि, भ्रमण विवादरहित भने रहेन । चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा नेपालले चीनको ‘ग्लोबल सेक्युरिटी इनिसिएटिभ (जीएसआई)’ लाई समर्थन गरेको दाबी गरिएपछि यसले नेपालमा भूराजनीतिक बहस छेड्यो ।
परराष्ट्र सचिव राईले भने नेपालले चीनको ‘ग्लोबल डेभलपमेन्ट इनिसिएटिभ’ लाई मात्र समर्थन गरेको र सुरक्षा रणनीतिमा समर्थन नगरेको स्पष्ट पारेका छन् । उनले ‘नेपाल सरकारको नीति जे छ, त्यही कायम हुन्छ’ भन्दै यस विषयमा थप स्पष्टता प्रदान गरेका छन् ।
प्रधानमन्त्री ओली र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच शनिबार तियानजिनमा भएको द्विपक्षीय वार्तामा नेपालले लामो समयदेखि उठाउँदै आएको लिपुलेक नाकाबाट व्यापार गर्ने भारत र चीनबीचको समझदारीप्रति आपत्ति जनाएको छ । परराष्ट्र सचिव राईका अनुसार प्रधानमन्त्री ओलीले उक्त समझदारी कार्यान्वयन नगर्न राष्ट्रपति सीलाई अनुरोध गरेका छन् ।
प्रधानमन्त्री ओलीले चिनियाँ राष्ट्रपतिबाहेक रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग पनि द्विपक्षीय भेटवार्ता गरेका छन् । सो अवसरमा प्रधानमन्त्री ओलीले पुटिनलाई नेपाल भ्रमणको निमन्त्रणा दिएको जानकारी परराष्ट्र सचिव राईले गराएका छन् । दुई नेताबीच व्यापार, लगानी, शिक्षा, संस्कृति र हवाई सम्पर्कका क्षेत्रमा सम्बन्ध सुदृढ पार्ने विषयमा छलफल भएको थियो ।
तियानजिनपछि प्रधानमन्त्री ओली भदौ १७ गते बेइजिङ पुगेका थिए । बेइजिङमा उनले चिनियाँ उपराष्ट्रपति हान चङ्गसँग द्विपक्षीय भेट गरी नेपाल-चीन सम्बन्धका विविध पक्षमा छलफल गरे । भदौ १८ (सेप्टेम्बर ३) मा जापानी अतिक्रमणविरुद्ध चिनियाँ युद्ध तथा विश्व फासिस्टवाद विरोधी युद्ध विजयको ८० औं वार्षिकोत्सव समारोहमा सहभागी भएर सोही दिन स्वदेश फर्किए ।
