टोकियो – कुनै बेला ‘इन्टरनेटमा राखिएका कुराहरू सधैंका लागि रहन्छन्’ भन्ने भनाइ यथार्थजस्तै लाग्थ्यो । तर, समय बित्दै जाँदा यो सधैं सत्य नहुने कुरा प्रमाणित भएको छ । अनलाइनमा कुनै पनि कुराको अस्तित्व सर्भर र डोमेनको निरन्तर नवीकरणमा भर पर्छ, र यही कुराले जापानको प्रसिद्ध रेल कम्पनी ‘इस्ट जापान रेलवे कम्पनी’ (जेआर इस्ट) लाई एउटा सानो समस्यामा पारेको छ ।
जापानका धेरैजसो रेल कम्पनीहरू जस्तै, जेआर इस्टले पनि रेल सेवाका अतिरिक्त अन्य धेरै व्यवसायमा लगानी गरेको छ । यदि तपाईंले टोकियोमा केही समय बिताउनुभएको छ भने, आकिहाबारा, उएनो, शिनागावा र एबिसु जस्ता स्थानहरूमा ‘एट्रे’ (Atre) सपिङ सेन्टरहरू पक्कै देख्नुभएको होला । खुद्रा पसल, रेस्टुरेन्ट र टेक-अवे फुड स्टलहरूले भरिपूर्ण यी सपिङ सेन्टरहरू सधैं रेल स्टेशनसँगै जोडिएका हुन्छन्, किनभने ‘एट्रे’ जेआर इस्टद्वारा नै सञ्चालित छ ।
जापानका लगभग सबै सपिङ सेन्टरहरूले ग्राहक लोयल्टी कार्यक्रम सञ्चालन गर्छन् र एट्रे पनि यसमा अपवाद थिएन । सन् २०१६ को फेब्रुअरीसम्म, ग्राहकहरूले हरेक खरिदमा ‘एट्रे क्लब’ पोइन्टहरू कमाउन सक्थे र त्यसलाई वेबसाइटमार्फत उपहार भौचर (Gift Certificate) जस्ता वस्तुहरूमा साट्न सक्थे । केही ‘एट्रे कार्ड’ हरूको पछाडि वेबसाइटमा सजिलै पहुँच गर्नका लागि QR कोड पनि राखिएको थियो ।
अहिले ‘एट्रे क्लब’ लाई जेआर इस्टको वृहत् ‘जेआरई पोइन्ट’ कार्यक्रममा गाभिएको छ र पुराना सबै पोइन्टहरू त्यसमा स्थानान्तरण गरिएको छ । पुराना एट्रे कार्डहरू अझै पनि पोइन्ट जम्मा गर्नका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ । तर, जेआर र एट्रेले एउटा चेतावनी जारी गरेका छन्: पुराना एट्रे कार्डहरू आफैँमा सुरक्षित भए पनि, तिनमा भएका QR कोडहरू प्रयोग गर्दा ठूलो समस्या निम्तिन सक्छ ।
किन यस्तो भयो ?
जब जेआरले ‘एट्रे क्लब पोइन्ट’ कार्यक्रम बन्द गर्यो, उसले आफ्नो पुरानो वेबसाइट पनि बन्द गर्यो र अन्ततः ‘atre-club.jp’ डोमेनमाथिको आफ्नो नियन्त्रण पनि छोडिदियो । तर, एट्रे कार्डको पछाडि रहेको QR कोड स्क्यान गर्दा अझै पनि त्यही पुरानो डोमेनमा जाने प्रयास गर्छ । समस्या यहीँबाट सुरु हुन्छ, किनभने उक्त डोमेन अहिले स्क्यामर (घोटालाकर्ता) हरूले खरिद गरेका छन् । यो वेबसाइट अहिले प्रयोग गर्न असुरक्षित छ र यसले मालवेयर, फिसिङ वा अन्य माध्यमबाट प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत डाटा र वित्तीय सुरक्षामाथि आक्रमण गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
यो समस्या गत हप्ता सार्वजनिक भएको हो र यसले विशेषगरी अक्टोबर २०१३ देखि फेब्रुअरी २०१६ को बीचमा जारी गरिएका एट्रे कार्डहरूलाई असर गरेको छ । एट्रेले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै कार्डधारकहरूलाई QR कोड स्क्यान नगर्न र ‘atre-club.jp’ वेबसाइट नखोल्न कडा चेतावनी दिएको छ । कम्पनीले ग्राहकहरूलाई उनीहरूको लोयल्टी खाता अब ‘जेआरई पोइन्ट’ को आधिकारिक वेबसाइटमार्फत व्यवस्थापन हुने कुरा पनि स्मरण गराएको छ ।
