रबिन शर्मा समकालीन नेपाली साहित्यमा एक सशक्त र संवेदनशील आवाजका रूपमा स्थापित नाम हुन् । पर्वत जिल्लामा जन्मिएर विगत केही समय देखि जापानलाई कर्मभूमि बनाएका कवि शर्माको काव्य-संसार सधैं आफ्ना अनुभव, पीडा र माटोको माया बोकेर अगाडि बढेको देखिन्छ । कविता, गीत, गजल, हाइकु जस्ता विधामा समान रूपले सिद्धहस्त यिनै बहुआयामिक र सिर्जनशील व्यक्तित्वका सृजनाहरूको एक उत्कृष्ट दस्ताबेज हो- ‘देउता बनाउने कारखाना’।
यो काव्यकृति अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) केन्द्रीय कार्यसमितिबाट प्रकाशित भएको हो, जसमा जम्मा ३९ वटा कविता संकलित छन् । मूल्य रु ३०० रहेको यस कृतिले नेपाली प्रवासी जीवनको भावनात्मक, सामाजिक र सांस्कृतिक पक्षहरूलाई आत्मीय र प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गर्छ ।
विषयवस्तु : प्रवासबाट देशको मुटुसम्मको यात्रा
‘देउता बनाउने कारखाना’ को मूल भावनात्मक केन्द्र भनेकै माटोको माया, परिवारप्रतिको समर्पण र आफ्नोपनको खोजी हो । कविले जापानको व्यस्त प्रवासी जीवनमा अनुभव गरेका बिछोड, आत्मसंघर्ष र सामाजिक विडम्बनाहरूलाई अत्यन्त सरल तर गहिरो शैलीमा चित्रण गरेका छन् ।
जस्तै एउटा कविता को यी पंक्तिहरू:-
“सुसाउँदै नदी आइन्
र मेरो कानमा भनिन्-
मेरो बारे कविता नलेख
आजबाट म बग्न छाडेकी छु।”
यी प्रतीकात्मक पंक्तिहरूले केवल पर्यावरणीय विषय होइन, देशको पहिचान संकट, जीवनको प्रवाह अवरुद्ध हुने अवस्था र आत्माको सुक्खापनसम्मको अनुभूति दिलाउँछ ।
संवेदना र आत्मीयतामा: छायाहरू खोज्ने प्रयास
कविताहरू पारिवारिक भावनाले भरिएका छन् बाआमा, सन्तान, र आफ्नो गाउँघरप्रतिको असाधारण आत्मीयताले हर कवितामा जीवन दिन्छ । कविले भोगेका पीडाहरू केवल निजी छैनन्; ती लाखौं प्रवासी नेपालीको सामूहिक अनुभूति बनिदिन्छन् । प्रवासी भएर पनि कविको हृदय कहिल्यै देशदेखि टाढा भएको छैन । उहाँका कविता पढ्दा लाग्छ- उहाँका प्रत्येक हरफ जीवनले आफैँ लेखेका हुन्, जसले भावनाका गहिरा नदीहरू बगाउँछ ।
शैली र भाषिक सौन्दर्य : सरलतामा गहिरो प्रभाव
रबिन शर्माको भाषा सहज, प्रवाहयुक्त र भावनात्मक रूपमा सम्प्रेषणशील छ । उनका कविताहरूमा कठिन बिम्ब प्रयोग गरिएको छैन, तर पनि ती गहिरो छन्- किनभने ती जीवनको यथार्थबाट आएका छन् । कविको लेखनशैली प्रायः आत्मकथात्मक लाग्छ, जसले पाठकलाई सहजीकरण (relatability) को अनुभव गराउँछ । पाठक कविको पीडामा आफैँलाई देख्न सक्छन्, र त्यहीबाट कविता पाठकको आफ्नै बनिन्छ ।
परिवार र बिछोड : हर कविता एउटा आत्मिक डायरी
कृतिमा बिछोडका संवेदनाहरू तीव्र छन् । आमाबुबासँगको अन्तिम साक्षात्कारको अभाव, सन्तानप्रतिको मायालु चासो र आफ्नापनको तिर्खाले कविता मार्मिक बनेका छन् । ती शब्दहरूमा जीवन गाढिएको छ- नाटक होइन, न त भाषिक जटिलता, केवल नितान्त सत्यता ।
देश प्रेम : टाढा भएर झन् नजिकिएको माटो
देशको राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक अवस्थाप्रति कवि सजग मात्र होइन, सशक्त अभिव्यक्तिका माध्यमबाट आक्रोश पनि पोखेका छन् । त्यो आक्रोश अशिष्ट छैन, बरु चेतनशील र आशावादी छ । उनको प्रत्येक कविता नेपालको कुनै न कुनै छाया बोकेको हुन्छ-कहिले धुलो बनेर, कहिले सम्झनाको गन्ध भएर ।
शीर्षकको व्यञ्जना : ‘देउता बनाउने’ समाजप्रतिको टिप्पणी
कविता संग्रहको शीर्षक ‘देउता बनाउने कारखाना’ आफैँमा गहिरो व्यङ्ग्य र प्रतीक हो । आजको समाजले आदर्श र नैतिकता कृत्रिम रूपमा निर्माण गरिरहेको अवस्था, पूजनीय चरित्रहरू बनावटी बन्दै गइरहेका यथार्थलाई यस शीर्षकले घोचपेच गरेको छ ।
समीक्षात्मक निष्कर्ष : सरलतामा गहिरो संवेदना बोकेको सृजना
‘देउता बनाउने कारखाना’ केवल काव्य-सङ्ग्रह होइन, आत्माको डायरी हो । कवि रबिन शर्माले शब्दहरूमा मात्र कविता लेखेका छैनन्, जीवनको स्पन्दनलाई लयमा पारेका छन् । उनका कवितामा यथार्थ छ, अनुभूति छ, र खासगरी त्यो नेपालीपन छ जसले दुनियाँको कुनाकाप्चामा पुगे पनि आफूलाई भुल्न दिँदैन ।
यो कृति नेपाली प्रवासी साहित्यमा एउटा कोहिनुर रूपी पत्थर हो भन्नेमा शंका छैन । रबिन शर्माको सृजनात्मक यात्रामा अझ गहिरा, विविध र सशक्त अभिव्यक्तिहरूको अपेक्षा गर्दै, म उहाँलाई हार्दिक बधाई दिन चाहन्छु ।
