टोकियो – डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धबाट बाहिरिने उपाय खोजिरहेका बेला उनको आफ्नै रिपब्लिकन पार्टीभित्र गहिरो मतभेद देखा परेको छ । ‘अमेरिका फर्स्ट’ नीतिअन्तर्गत सैन्य हस्तक्षेपबाट टाढा रहने धारणा बनाएको समूह अहिले भने युद्ध र कूटनीतिक रणनीतिमा विभाजित बन्दै गएको हो ।
ट्रम्पले सुरुमा इरानविरुद्ध कडा चेतावनी दिँदै “पूर्ण विनाश” को धम्की दिएका थिए भने त्यसपछि युद्धविरामको पहल गरेका छन् । तर, उक्त युद्धविराम स्थिर हुन नसकेको र यसले पार्टीभित्रको विवाद झन् चर्काएको देखिएको छ।
ट्रम्प निकट मानिने रूढीवादी अभियन्ता लाउरा लोमेरले इरानसँग वार्ता गर्ने प्रयासको विरोध गर्दै उपराष्ट्रपति जे.डी. लाई आलोचना गरेकी छन् । उनले “आतंककारीसँग वार्ता गर्नु हुँदैन” भन्दै यस्तो पहलप्रति असहमति जनाएकी हुन् ।
यसैबीच, ट्रम्पकी पूर्व समर्थक मार्जोरिए टेलर ग्रिनेले उनको विवादास्पद अभिव्यक्तिपछि संविधानको २५औं संशोधन प्रयोग गरी पदबाट हटाउनुपर्ने मागसमेत गरेकी छन् । सञ्चारकर्मी मेग्यान केलीले पनि ट्रम्पको व्यवहारप्रति कडा आलोचना गरेकी छन् ।
यता रिपब्लिकन पार्टीका शीर्ष नेताहरू भने सार्वजनिक रूपमा मौन देखिएका छन् । मिके जोन्सन र जोहन थुने लगायत नेताहरूले ट्रम्पको कदमबारे स्पष्ट प्रतिक्रिया दिएका छैनन् । केही नेताहरूका अनुसार परिस्थिति तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेकाले तत्काल टिप्पणी गर्न कठिन भएको हो ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी मध्यावधि निर्वाचनको सन्दर्भमा यो विषयले रिपब्लिकन पार्टीलाई चुनौती थप्न सक्छ । यद्यपि धेरै मतदाता अर्थतन्त्र र मूल्यवृद्धिमा बढी केन्द्रित हुने भएकाले इरान मुद्दा चुनावसम्म ओझेलमा पर्ने अपेक्षा पनि गरिएको छ ।
ह्वाइट हाउस भने ट्रम्पको कदमप्रति सकारात्मक देखिएको छ । युद्धविराम घोषणापछि ट्रम्पले यसलाई “विश्व शान्तिका लागि ठूलो उपलब्धि” बताएका थिए । साथै, आलोचकहरूलाई उनले “सस्तो प्रचारका लागि जे पनि बोल्ने” भन्दै खारेज गरेका छन् ।
ट्रम्प समर्थक केही नेताहरू भने उनको पक्षमा उभिएका छन् । डेभिड कास्तोफले इरानसँगको अवस्था समाधान गर्न केही समयका लागि जनताले आर्थिक कठिनाइ सहन सक्ने बताएका छन् ।
तर, जनमत सर्वेक्षणअनुसार ट्रम्पप्रति समर्थन सीमित देखिएको छ । करिब ४० प्रतिशत अमेरिकी मात्र उनको कार्यशैलीबाट सन्तुष्ट रहेको पाइन्छ । यद्यपि रिपब्लिकन समर्थकबीच उनको प्रभाव अझै बलियो छ ।
आगामी दिनमा रिपब्लिकनहरूलाई कठिन निर्णयहरू लिनुपर्ने देखिएको छ । यदि युद्ध लम्बियो भने कंग्रेसको स्वीकृति आवश्यक पर्नेछ र युद्धका लागि थप बजेट पारित गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । साथै, डेमोक्रयाटहरूले ट्रम्पको अधिकार सीमित गर्ने प्रस्ताव अघि बढाउने तयारी गरिरहेका छन् ।
समग्रमा, इरानसँगको युद्धले ट्रम्प प्रशासन मात्र नभई रिपब्लिकन पार्टीभित्रको एकता र रणनीतिलाई समेत गम्भीर रूपमा चुनौती दिएको देखिएको छ ।
