टोकियो – जापानकी प्रधानमन्त्री सानाई ताकाइचीले आफ्नो कूटनीतिक यात्राको सुरुवातमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आतिथ्य सत्कार गरेकोमा जापानको संसदमा प्रशंसा पाएकी छन् । यद्यपि, विपक्षी दलका नेताले ट्रम्पको चाकरी गरेको भन्दै उनको चर्को आलोचना गरेका छन् ।
जापानको पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीका रूपमा पदभार ग्रहण गरेको एक हप्तापछि ताकाइचीले गत मंगलबार ट्रम्पसँग शिखर वार्ता गरेकी थिइन्। यसका साथै उनले दुई क्षेत्रीय शिखर सम्मेलनमा पनि सहभागिता जनाइन् । प्रमुख विपक्षी दल ‘कन्स्टिट्युसनल डेमोक्रेटिक पार्टी अफ जापान’का प्रमुख योशिहिको नोडाले ताकाइचीको ‘ठूलो मुस्कान’ र ‘ऊर्जाले भरिएको’ शैलीको प्रशंसा गर्दै उनले ट्रम्पबाट ‘धेरै ऊर्जावान महिला’को रूपमा प्रशंसा बटुलेको टिप्पणी गरे । नोडाले थपे, ‘मलाई विश्वास छ कि तपाईंले व्यक्तिगत सम्बन्ध निर्माणमा राम्रो सुरुवात गर्नुभएको छ ।’
तथापि, नोडाले ताकाइचीको “चरम चाकरी कूटनीति” भन्दै आलोचना गरे। ह्वाइट हाउसकी प्रेस सेक्रेटरी क्यारोलिन लेभिटले ताकाइचीले ट्रम्पलाई आगामी वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयन गर्ने योजना बनाएको जानकारी दिएकी थिइन् । ‘यो धेरै लापरवाह थियो,’ नोडाले मंगलबार तल्लो सदनको बैठकमा ताकाइचीलाई भने । नोडाले ट्रम्पको पछिल्लो आणविक परीक्षण पुनः सुरु गर्ने सुझावलाई उद्धृत गरे- जुन दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा अमेरिकाले जापानमा खसालेको आणविक बमका कारण जापानमा अत्यन्त संवेदनशील मुद्दा हो ।
नोडाले ताकाइचीलाई ट्रम्पको यो घोषणापछि पनि शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयन गर्ने योजना छ कि छैन भनी सोधेका थिए । उनले यसमा कुनै टिप्पणी गरिनन् । ताकाइचीको चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङ र दक्षिण कोरियाका ली जे म्युङसँगको हालैको वार्ता र स्थिर सम्बन्ध विकास गर्ने वाचाको पनि स्वागत गरिएको छ ।
जापानको दोस्रो विश्वयुद्धकालीन कार्यहरूको प्रतिरक्षा र टोकियोको यासुकुनी तीर्थस्थलको भ्रमण (जसलाई जापानी युद्धकालीन आक्रमणका एसियाली पीडितहरूले पश्चातापको कमीको रूपमा हेर्छन्)लाई सियोल र बेइजिङसँगको सम्बन्धमा जोखिमका रूपमा लिइएको थियो । तर, उनले आफ्नो कठोर अडानलाई नरम पारेकी छन् । उनले गत महिना आफ्नो मौसमी यासुकुनी भ्रमण पनि त्यागिन् र त्यसको सट्टा धार्मिक आभूषण दान गरिन् ।
ताकाइचीले पदभार ग्रहण गरेदेखि लगभग ६०-७०% को समर्थन रेटिङ पाएकी छन्। उनको कूटनीतिक ‘डेब्यू’ पछि सप्ताहन्तमा गरिएको एक सर्वेक्षणमा यो समर्थन ८०% सम्म पुगेको थियो, यद्यपि उनको लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टीको समर्थन २०-३०% को हाराहारीमा खासै परिवर्तन भएको छैन ।
उनको संघर्षरत पार्टी र नयाँ साझेदार ‘जापान इनोभेसन पार्टी’सँगको गठबन्धनले संसदका दुवै सदनमा बहुमत गुमाएको छ, जसको अर्थ गठबन्धनले विपक्षीको सहयोग बिना कुनै नीति हासिल गर्न सक्दैन ।
मंगलबार बिहान, ताकाइचीको सरकारले विदेशी-सम्बन्धित मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न मन्त्रीस्तरीय बैठक सुरु गर्यो । यसमा लगानी, जग्गा कारोबार, श्रम र पर्यटन समावेश छन् । यो कदम गर्मीमा एक दक्षिणपन्थी पार्टीद्वारा गरिएको जातीय-केन्द्रित अभियानले लोकप्रियता हासिल गरेपछि आएको हो। मतदाताहरू बढ्दो मूल्य, घट्दो ज्याला र भविष्यका लागि निराशाजनक सम्भावनाहरूले निराश छन् ।
सरकारले यी चिन्ताहरूलाई सम्बोधन गर्न कडा उपायहरू तयार गर्ने लक्ष्य राखेको छ । ‘केही विदेशीहरू बीचको अवैध गतिविधिले जापानी जनतामा बेचैनी र अन्यायको भावना उत्पन्न गरिरहेको छ,’ ताकाइचीले भनिन्, ‘सरकारले यी कार्यहरूको दृढतापूर्वक जवाफ दिनेछ, जबकि ‘जेनोफोबिया’ (विदेशीप्रतिको डर वा घृणा) बाट आफूलाई टाढा राख्नेछ ।’
ताकाइचीले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, सेमीकन्डक्टर, जहाज निर्माण र रक्षा लगायत १७ क्षेत्रमा सार्वजनिक-निजी लगानी मार्फत आर्थिक वृद्धिका लागि एउटा कार्यदलको पहिलो बैठक पनि आयोजना गरिन् । ट्रम्पको भ्रमणका क्रममा, ताकाइचीले पूर्वप्रधानमन्त्री शिन्जो आबेकी उत्तराधिकारीको रूपमा आफ्नो प्रतिष्ठालाई अझ सुदृढ पारिन्, जससँग ट्रम्पको मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध थियो, र जापान-अमेरिका सम्बन्धको “स्वर्णिम युग” निर्माण गर्न सहमत भइन् ।
