टोकियो – जापानी चिया समारोह कलाको माध्यमबाट विश्व शान्तिको खोजीमा लाग्नुभएका प्रसिद्ध गुरु सेन जेनशित्सुको १०२ वर्षको उमेरमा बिहीबार निधन भएको छ । उहाँले पहिले नेतृत्व गर्नुभएको चिया समारोह विद्यालयले यो दुःखद खबर पुष्टि गरेको हो ।
जेनशित्सु, जापानका तीन प्रमुख चिया समारोह विद्यालयहरूमध्ये एक, उरासेन्केका पूर्व ग्रान्ड मास्टर हुनुहुन्थ्यो । उहाँको जीवन यात्रा कला, संस्कृति र शान्तिको प्रवद्र्धनमा समर्पित थियो । दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा उहाँलाई इम्पेरियल जापानी नौसेनामा भर्ती गरिएको थियो र कामिकाजे पाइलटको रूपमा तालिम दिइएको थियो । तर, जापानको पराजयसँगै उहाँलाई सेवाबाट मुक्त गरियो, जसले उहाँको जीवनलाई एक नयाँ दिशा दियो ।
युद्धपछिको जीवनमा, जेनशित्सुले आफूलाई “चाडो” (चियाको मार्ग) को संस्कृति र यसको शान्ति तथा आतिथ्यको भावना फैलाउन समर्पित गर्नुभयो । सन् १९५१ मा चिया समारोहको परिचय दिन संयुक्त राज्य अमेरिकाको भ्रमण गरेपछि उहाँले ‘एक कचौरा चियाबाट शान्ति’को आफ्नो दर्शन फैलाउन ६० भन्दा बढी देशहरूको यात्रा गर्नुभयो । यो दर्शन उहाँको जीवनको मूलमन्त्र बन्यो र यसैका माध्यमबाट उहाँले विश्वभरका नेताहरू र आम मानिसहरूसँग सम्बन्ध स्थापित गर्नुभयो ।
उहाँले संयुक्त राष्ट्र संघ र युनेस्कोको सद्भावना दूतको रूपमा पनि सेवा गर्नुभयो । सन् १९९७ मा उहाँलाई जापानको सर्वोच्च सांस्कृतिक सम्मान ‘अर्डर अफ कल्चर’ बाट सम्मानित गरिएको थियो ।
सेन जेनशित्सु सन् १९२३ मा क्योटोमा जन्मनुभएको थियो र उहाँ १६ औं शताब्दीका चिया गुरु सेन नो रिक्युका प्रत्यक्ष वंशज हुनुहुन्थ्यो, जसले चिया समारोहको ‘वाबी-चा’ शैलीलाई पूर्णता दिएका थिए । उहाँ सन् १९६४ मा उरासेन्के विद्यालयको १५ औं ग्रान्ड मास्टर बन्नुभयो र सन् २००२ मा यो पदवी आफ्ना जेठा छोरालाई हस्तान्तरण गर्नुभयो ।
सेन जेनशित्सुको निधनले जापानी संस्कृति र विश्व शान्ति अभियानमा एक अपूरणीय क्षति पुगेको छ । चियाको एक साधारण कचौरामार्फत शान्ति र सद्भावको गहिरो सन्देश दिने उहाँको अद्वितीय योगदानलाई विश्वले सधैं सम्झिरहनेछ ।
