टोकियो – प्रधानमन्त्री सानाई ताकाइचीले जापानको विदेशी कामदार कार्यक्रमलाई ‘उचित रूपमा सञ्चालन’ गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन् । उनले विदेशी नागरिकको बढ्दो संख्यालाई लिएर जनस्तरमा चिन्ता बढिरहेका बेला एउटा जनवादी पार्टीले संसदमा सोधेका प्रश्नहरूको जवाफ दिने क्रममा यस्तो बताएकी हुन् ।
गत महिना जापानको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेकी कट्टर रूढीवादी ताकाइचीको यो टिप्पणी भिसाको अवधि सकिएर पनि बस्नेहरू र घरजग्गामा हुने सट्टाबाजीको विदेशी लगानीविरुद्ध कडा कदम चाल्ने उनको प्रतिबद्धतापछि आएको हो । उनले यस विषयमा नयाँ मन्त्रीस्तरीय भूमिका सिर्जना गरेकी छन् ।
जापानको संसद डाएटको एक सत्रमा बोल्दै ताकाइचीले ‘निर्दिष्ट दक्ष कामदार’ भिसा कार्यक्रम र सन् २०२७ मा सुरु हुने नयाँ तालिम योजना विदेशीहरूलाई ‘श्रम अभाव भएका क्षेत्रहरूमा आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्न’ सक्षम बनाउन डिजाइन गरिएको बताएकी छन् । यी क्षेत्रहरूमा ‘विदेशी श्रमिकको आवश्यकता’ रहेको उनको भनाइ थियो ।
अक्टोबर २१ मा पदभार ग्रहण गरेकी ताकाइचीले आफ्नो सरकारले घट्दो जनसंख्या र कम जन्मदरको समस्यासँग जुझिरहेको जापानमा भविष्यमा विदेशी कामदारहरूलाई स्वीकार गर्ने तरिकाहरूको बारेमा ‘आधारभूत अनुसन्धान र अध्ययन’ गर्ने कुरामा पनि जोड दिइन् । ताकाइचीको अक्टोबर २४ को नीतिगत भाषणमा दुवै सदनको पूर्ण सत्रमा तीन दिनको प्रश्नोत्तर समाप्त भएपछि, तल्लो सदन प्रतिनिधि सभाको बजेट समितिमा शुक्रबारदेखि उनी र उनका सबै मन्त्रीहरू सम्मिलित गहन छलफल सुरु हुनेछ ।
जापानमा हालैका वर्षहरूमा विदेशी कामदारको संख्यामा वृद्धि देखिएको छ । तर केही विदेशी बासिन्दा र पर्यटकहरूको व्यवहार र नियम तोड्ने कार्यहरू (जसमा भिसाको अवधि सकिएर पनि बस्ने र सार्वजनिक सेवाहरूको दुरुपयोगको आशंका समावेश छ) एक प्रमुख मुद्दा बनेको छ ।
ताकाइचीको टिप्पणी सान्सेटो पार्टीका नेता सोहेई कामियाले सोधेका प्रश्नहरूको जवाफमा आएको हो । सान्सेटो एउटा जनवादी समूह हो जसले जुलाईमा भएको माथिल्लो सदन प्रतिनिधि सभाको चुनावमा आफ्नो ‘जापान पहिले’ मञ्चका साथ लोकप्रियता हासिल गरेको थियो ।
कामियाले सरकारले ‘स्पष्ट सिद्धान्त बिना’ विदेशीहरूको प्रवेश विस्तार गर्न थालेदेखि जनमानसमा ‘चिन्ता र असन्तुष्टि’ फैलिएको बताए । उनले जापानले “सीमा बिना” विदेशी कामदारहरूलाई स्वीकार गरिरहेको जस्तो देखिएको पनि बताए । उनले भने, ‘हाम्रो राष्ट्रको संस्कृति, रीतिरिवाज र सार्वजनिक सुरक्षा कायम राख्न, (विदेशीहरूको) संख्या नियन्त्रण गर्नु, यसमा कडा नियमहरू तोक्नु र उनीहरूलाई समाजमा एकीकृत गर्न सकिने वातावरण सिर्जना गर्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ ।’
कामियाले ताकाइचीलाई जापानी झण्डाको अपमान गर्ने उद्देश्यले यसलाई अपवित्र गर्ने वा क्षति पुर्याउने कार्यलाई दण्डित गर्न कानुन संशोधनमा सहयोग गर्न पनि आग्रह गरे । सान्सेटो पार्टीले यस्तो संशोधनको माग गर्दै एउटा विधेयक पेश गरेको छ । निर्दिष्ट दक्ष कामदार प्रणाली अन्तर्गत, नम्बर १ भिसाले धारकहरूलाई पाँच वर्षसम्म जापानमा बस्न अनुमति दिन्छ भने केही तोकिएका उद्योगहरूमा रहेकाहरूले परीक्षा पास गर्ने जस्ता निश्चित आवश्यकताहरू पूरा गरेमा नम्बर २ भिसा प्राप्त गर्न सक्छन् ।
नम्बर २ श्रेणीमा उन्नत सीपहरू आवश्यक पर्छ र परिवारका सदस्यहरूसँग स्थायी बसोबासको बाटो प्रदान गर्दछ । जापानले अप्रिल २०२४ बाट सुरु हुने पाँच वर्षमा ८ लाख २० हजार नम्बर १ भिसा धारकहरूलाई स्वीकार गर्ने योजना बनाएको छ, जुन आर्थिक वर्ष २०२३ सम्मको पाँच वर्षको अवधिको सीमाभन्दा दोब्बरभन्दा बढी हो ।
नयाँ तालिम र रोजगार प्रणाली प्राविधिक इन्टर्न कार्यक्रमको ठाउँमा ल्याइने तयारीमा छ, जसलाई प्रायः सस्तो श्रमको स्रोत र मानवअधिकार उल्लङ्घनका लागि आलोचना गरिन्छ । यसको लक्ष्य विदेशी कामदारहरूको उचित व्यवहार सुनिश्चित गर्नु हो ।
यसैबीच, बिहीबार ताकाइचीले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को सुधार गर्ने इच्छा व्यक्त गरिन् । यो जापानको लामो समयदेखिको नीतिगत लक्ष्य हो किनकि यसले स्थायी सदस्य बन्ने आकांक्षा राखेको छ । उनले परिषद्ले ‘अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले सामना गरिरहेका विभिन्न चुनौतीहरूलाई प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने’ बताएकी छन् । १५ सदस्यीय परिषद्मा बेलायत, चीन, फ्रान्स, रूस र संयुक्त राज्य अमेरिकाले पाँच स्थायी सिट ओगटेका छन् ।
